Środkowy Uttar Pradeś – Lakhnau

LAKHNAU

Oblężenie Lakhnau

Ogólnonarodowe powstanie 1857 r., będące punktem zwrotnym w historii brytyjskich Indii, doczekało się licznych relacji. Książka Julii Inglis The Siege of Lucknow opisuje dzień po dniu życie europejskich więźniów w Rezydencji. Mąż autorki dowodzi) obroną po śmieci Henry’ego Lawrence’a.
1 lipca – trwa nieustanny ostrzał Rezydencji. Biedna pani Palmer straciła nogę… Nie bacząc na ostrzeżenia, razem z innymi kobietami pozostała na drugim piętrze…. 4 lipca -Sir Henry (Lawrence) zmarł w okropnych bólach… 8 lipca – jeden z naszych kapelanów, pan Polehampton, został dzisiaj zastrzelony przy goleniu… 1 października – razem z panią Couper czuwałyśmy nad jej umierającym dzieckiem… Dzisiaj zachorowało moje dziecko. O 10.00 otworzono do nas ogień z muszkietów.
Uwięzieni w rezydencji Europejczycy okazali niezwykły hart ducha. Ci, którzy nie zginęli od kul, zmarli wskutek cholery, tyfusu i ospy. Z 3000 osób oblężenie przeżyło jedynie 980.

Lakhnau, stolica stanu Uttar Pradeś, urosło do rangi stołecznego miasta jeszcze za czasów panowania nawabów Oudhu. Ci muzułmańscy władcy, po rozpadzie imperium mogolskiego, rządzili północno-środ-kowymi Indiami przez około 100 lat. Wiele zabytków w Lakhnau pochodzi z tego okresu. Wraz z upadkiem nawabów nastąpił zmierzch muzułmańskich rządów w Indiach. Nawabami Oudhu byli:

Burhanal-Mulk 1724-39
SafdarDżang 1739-53
Szudża ad-Daula 1753-75
Asafad-Daula 1775-91
Saadat Ali 1798-1814
Ghaziad-DinHajdar 1814-27
Nasirad-DinHajdar 1827-37
MuhamraadAli-szah 1837-42
AmdżadAli-szah 1842-47
Wadżid Ali-szah 1847-56

Dopiero Asaf ud-Dauli przeniósł stolicę Oudhu z Fajzabadu do Lakhnau. Safdar Dżang żył i rządził z Delhi, a jego mauzoleum jest znanym punktem orientacyjnym w drodze na delhijskie lotnisko Safdardżanga (Safdarjang Airport). Następcy Saadata Alego wykazywali jednaką bezradność wobec toczących się wstanie wydarzeń. Wadżid Ali-szah byt władcą tak próżnym i rozrzutnym, że do dziś jego imię wielu Hindusom kojarzy się z marnotrawstwem. Niemniej nawabowie sprawowali mecenat nad sztuką, a opinia o Lakhnau, jako mieście kultury i dostatniego życia, pochodzi z tamtych czasów.

W1856 r. Brytyjczycy zajęli Oudh, a Wa-dżid Ali-szah dostał pałac w Kalkucie i roczną pensję w wysokości 120 000 funtów szterlingów. Na kanwie tych wydarzeń Satyajit Ray nakręcił w 1977 r. film pod tytułem Chess Players. Film nie był sukcesem kasowym, obarczył – co potwierdza historia – samych Hindusów za posunięcie Brytyjczyków. Aneksja ziem przez Brytyjczyków była jednym z powodów wybuchu powstania w 1857 r. Lakhnau stało się sceną dramatycznych wydarzeń. Brytyjczycy przez 87 dni wytrzymywali oblężenie Rezydencji, a gdy nadeszła odsiecz, musieli się ewakuować.

Lakhnau leży na uboczu popularnych szlaków turystycznych, co samo w sobie jest wystarczającym argumentem, aby odwiedzić miasto. Okaleczone budynki Rezydencji oraz ogromne, rozsypujące się już mauzolea nawabów są jego główną atrakcją. Ostatnio gości tutaj coraz więcej zwolenników nauk 80-letniego guru Poonjaji, który mieszka w Lakhnau od kilku lat. Zainteresowani powinni zapytać w hotelu Carlton, czy guru aktualnie przebywa w mieście.

Orientacja

Lakhnau jest rozległym miastem, a ciekawe pod względem turystycznym miejsca leżą w dużej odległości od siebie. Obiekty zabytkowe skupione są głównie w północno-wschodniej części Starego Miasta, w dzielnicy Ćowk. Aminabad jest dzielnicą handlową o ciasnej zabudowie, zaś Hazratgandź, odwrotnie, modną i nowoczesną dzielnicą o szerokich ulicach oraz przestronnych sklepach.

Informacja

Biuro informacji turystycznej (246205) mieści się na Station Rd 10/4, prawie na samym końcu ulicy, naprzeciw hotelu Kohinoor. Filia biura działa w głównym budynku dworca kolejowego. Stanowe biuro informacji turystycznej ma swą siedzibę w hotelu Gompi i organizuje kilkugodzinne wycieczki objazdowe po mieście (60 INR, początek 8.30).

Biblioteka British Council (o 242144) znajduje się w Mayfair Building, w dzielnicy Hazratgandź. Do dobrze zaopatrzonych księgarni należą: Universal Bookseller (Hazratgandź 82), znajdująca się naprzeciwko księgarnia British Bookshop oraz księgarnia Rama Advaniego, tuż obok kina Mayfair, na Hazratgandźu.

Wielki Szyicki Grobowiec

Wielki Szyicki Grobowiec (Bara Imambara) wybudował nawab Asaf ud-Daula w 1784 r. Centralna sala grobowca o wymiarach 50 x 15 m jest jedną z największych krytych galerii na świecie. Zewnętrzne schody prowadzą na piętro, które ma postać fantastycznego labiryntu (bhulbhulaija). Warto wziąć ze sobą przewodnika. Z góry grobowca roztacza się ciekawy widok na miasto i meczet Aurangzeba.

Na dziedzińcu Imambary stoi niewielki meczet z dwoma strzelistymi minaretami. Do świątyni mają wstęp jedynie muzułmanie. Na prawo od meczetu, na krużgankach, znajduje się starożytna studnia „bez dna” (baoli). Kompleks otw. 6.00 – 17.00, zwiedzanie grobowca, studni i Bramy Rumów -5 INR.

Brama Rumów

Obok grobowca znajduje się Brama Rumów (Rumi Darwaza), będąca także dziełem Asafa ud-Dauli. Ogromna i doskonale zaprojektowana, jest repliką jednej z bram Istambułu. Muzułmanie określali mianem Rumów Bizantyjczyków, tradycyjnych spadkobierców Rzymu. Stąd wyraz Rum etymologicznie związany jest z Rzymem, a Cesarstwo Bizantyjskie ze stolicą w Istambule, nazywane również Cesarstwem Wschodniorzymskim.

Lakszman Tila

Właśnie na tym wzniesieniu na prawym brzegu rzeki Gomti zostało założone miasto, znane od XV w. jako Lakhnau. Obecnie stoi tu meczet Aurangzeba.

Szyicki Grobowiec Hussainabad

Grobowiec (Hussainabad Imambara) znany jest także jako Mały Szyicki Grobowiec (Chota). Muhammad Ali-szah wybudował go w 1837 r. jako swoje własne mauzoleum. Nad realizacją projektu pracowało tysiące ludzi, by zyskał on kształt godny ostatecznego spoczynku władcy. Na dziedzińcu stoi prostokątny zbiornik na wodę, posiadający po każdej stronie nieduże repliki Tadż Mahalu. Dwie z nich przeznaczono na grobowce córki Muhammada Ali-szaha oraz jej męża. Właściwy budynek grobowca wieńczą liczne minarety i kopuły, z których główną wykonano ze złota. W grobowcu spoczywa Ali-szah i jego matka. Umieszczono tu kryty srebrem tron nawaba, a także inne insygnia władzy (otw. 6.00 – 17.00).

Naprzeciw grobowca znajduje się strażnica, znana jako Wieża Siedmiu Pięter (Sat-khanda). W rzeczywistości wieża ma jedynie cztery kondygnacje, ponieważ po śmierci Ali-szaha w 1842 r., zaniechano dalszej budowy.

Wieża zegarowa

Vis-a-vis Szyickiego Grobowca Hussainabad wznosi się 67-metrowa wieża zegarowa (Clock Tower), uważana za najwyższą w kraju, oraz zbiornik Hussainabad na zapasy wody (Hussainabad Tank). Wieża powstała między 1880 a 1887 r.

Pinakoteka

Letnia rezydencja (baradari), zbudowana przez Ali-szaha, została niedawno odrestaurowana i mieści galerię portretową nawabów Oudhu (Picture Gallery). Pinakoteka znajduje się naprzeciw zbiornika Hussainabad (otw. 10.00 – 17.00, 1 INR).

Wielki Meczet

Na zachód od Szyickiego Grobowca Hussainabad wznosi się ogromny meczet (Dżama Masdżid), ozdobiony dwoma minaretami i trzema kopułami. Budowę rozpoczął Muhammad Ali-szah, prace ukończono po jego śmierci.

Rezydencja

Najbardziej dramatyczne wypadki z okresu oblężenia Lakhnau w 1857 r. rozegrały się w granicach Rezydencji.

Powstanie wybuchło w mieście 30 maja. Brytyjczycy zdążyli jednak schronić się w Rezydencji, licząc na rychłą pomoc. Obroną kierował sir Henry Lawrence. Dopiero 27 września po 87 dniach oblężenia skromne siły Henry’ego Havelocka przedarły się do zdziesiątkowanych, wyczerpanych obrońców. Po niezwykle zaciętych walkach 17 listopada dotarł do rezydencji sir Colin Campbell, prowadząc odsiecz. 10 dni później Brytyjczycy jednak ewakuowali się z miasta, oddając je w ręce powstańców.

Zabudowania Rezydencji pochodzą z 1800 r. Nie zmieniły wyglądu od czasu powstania, a ściany do dziś noszą ślady od kul armatnich. Po odzyskaniu przez Indie niepodległości, z jednej z wież ściągnięto flagę brytyjską, a naprzeciw Rezydencji odsłonięto Pomnik Martyrologii Indii (Indian Martyrs’ Memoriał).

W głównym budynku mieści się pokój reprezentatywny dla stylu całej Rezydencji (model room), który daje pojęcie o niegdysiejszym wyglądzie wnętrz całego kompleksu. Udostępniono do zwiedzania piwnice, w których podczas oblężenia ukrywały się kobiety i dzieci. Obok zrujnowanego kościoła znajduje się cmentarz, liczący 2000 mogił poległych obrońców Rezydencji. Wyblakła inskrypcja na grobie Henry’ego Lawrence’a akcentuje heroizm, jakim angielski dowódca wykazał się w czasie oblężenia.

Kompleks nie ma stałych godzin otwarcia (pokój reprezentatywny otw. 9.00 -17.30,1 INR, pt. bezpł., wstęp do ogrodów rezydencji bezpł.).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *